هزارجریب
درباره سایت
آخرین مطالب
امکانات وب
اشنایی بیشتر با هزار جریب.......
بخش هزارجریب (واقع در منطقهی هزارجریب) یکی از دو بخش شهرستان نکا در استان مازندران ایران است. این بخش دارای دو دهستان است : دهستان زارمرود و دهستان استخر پشت .
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت بخش هزار جریب شهرستان نکا برابر با نفر ۱۴۴۳۶، جمعیت بخش یانه سر (هزار جریب بهشهر) ۱۱۰۱۷ نفر و جمعیت دهستانهای آزادگان و توسکا چشمه (هزار جریب گلوگاه) روی هم ۷۹۷۴ نفر میباشد. لذا مجموعا جمعیت منطقه هزار جریب حدود ۳۳۴۲۷ نفر میباشد.
هزارگری یا هزارجریبمنطقهی وسیعی در رشتهکوه البرز است حد فاصل سوادکوه و گرگان.
هزارگری یا هزارجریب منطقهی وسیعی در رشتهکوه البرز است حد فاصل سوادکوه و گرگان در دو سمت شمال و جنوب از طرفی به جلگه مازندران و از طرف دیگر به سمنان و دامغان محدود میباشد.
در تقسیمات کشوری از این واژه جز برای نامیدن یکی از دو بخش شهرستان نکا استفاده نشده است. قسمتهائی از هزارجریب در استان سمنان و گلستان واقع است.
در لغتنامهی دهخدا از هزارجریب با واژهی «ناحیه» نام برده شده است و با استناد به منابعی از حدود و توابع و معادن آن سخن رفته است.
حدود هزارجریب:
کنسول جمیز اَبُت در گزارشش از سفر به مازندران میگوید هزارجریب در جنوب نخستین «رشته تپههائی» که در بخش مسطح مازندران میرویند و ناهمواریها را تشکیل میدهند واقع است.
اسماعیل مهجوری مینویسد حد فاصل سوادكوه و استرآباد، هزارجريب نام دارد و سرزمين آن به دو بخش تقسيم شده است. چهاردانگه و دودانگه. چهاردانگه نيز سه قسم است: «چهاردانگهی سورتيجی، چهاردانگهی مسعود الملك و چهاردانگهی شهرياری»
فرهنگ و آئین:
زبان مردم هزارگری مازندرانیست با این حال در برهههائی از تاریخ این منطقه تحت تسلط قومس بوده است. در هزارگری تا سدهی هشتم اسلامی همچنان مردمانی از جمله خاندان شهریار به دین نیاکان خود بودهاند تا اینکه در این سده بدست سادات عمادی مازندرانی اسلام پذیرفتند.
هزارجریب در کتب تاریخی:
در كتب تاريخی به خصوص تاريخ ابن اسفنديار ، تاريخِ مازندران، رويان و تبرستان ظهیرالدین مرعشی و ... به كرات از هزار جريب يا هزار گری نام برده شده است.
.
جیمز اَبُت در سفرنامهی مازندران (زمان محمدشاه قاجار) اطلاعاتی از هزارجریب و تقسیم آن به دودانگه و چهاردانگه بدست میدهد. در سفرنامهی کلنل برسفرد لوات کنسول دولت بهیه انگلیس در استرآباد نیز نام و توضیحات مختصرِ چندین روستا از روستاهای هزارجریب که در مسیر حرکت وی بودهاند به چشم میخورد.
گریگوری ملگُنُف در سال ۱۸۵۸ و ۱۸۶۰ در پی انجام ماموریتی از سوی حکومت قفقاز (برای اجراء وصیتنامه پتر کبیر) به شمال ایران این سفر کرد. در سفرنامهی او با ذکر این موضوع که هزارجریب به دو منطقهی دودانگه و چهاردانگه تقسیم میشود از مرزهای هزارجریب نام برده میشود : استان استرآباد، رود کوچک ساور در روستای کندو در نیم فرسنگی غرب رادکان، روستای برکوله (بارکلا) و نیلا (نیالا) در اشرف در نزدیکی جادهی شاهرود، روستای سرخگریه(سرخگریوه) و بالخاس(مالخواست) و چشمهی آروس (چشمهی آب شور روستای ارست یا همان باداب سورت) و چهارده (چهارده کلاته یا دیباج).
همچنین در این سفرنامه یانهسر (بخش یانهسر بهشهر) به عنوان زیباترین روستای هزارجریب معرفی و از چراگاه خوشانگور و خانهی مالک روستا با سبک ساختمانی خاصش یاد میشود.
اسماعیل مهجوری در تاریخ مازندران مینویسد : «طبرستان چهارده بخش داشته كه هر يك مسجد جامعي میداشتهاند، اين چنين: آمل، ساريه، مامطير، ترنجه، ربست، ميلا، هزار گريب، مهروان، تميش، تمار، ناتيل، چالس، رويان و كلار» (مهجوری پوشینهی ۱ صفحهی ۳۸)
منوچهر ستوده، از آستارا تا استرآباد، پوشیهی ۳ صفحهی ۱۰ و ۱۱ : «سه منطقه عمده كوهستانی در مازندران وجود داشته: ۱- كوهستان ونداد هرمز كه شامل هزار جريب بود ۲- كوهستان وندا سنجان بن الندابن قارن ۳- كوهستان شروين بن سرخاب كه شامل قسمت جنوب شرقي مازندران بوده است.»
حسین اسلامی ساروی جغرافیای تاریخی ساری صفحهی ۱۸۹: «هزار جريب (دودانگه و چهاردانگه) به سبب شرايط خاص اقليمي – كوه و جنگل امكان دفاع و تهام را بيشتر داشت و آسيب پذيری اين منطقه به نسبت قسمت دشت ساری كمتر بود، به همين سبب در طول تاريخ توانسته از ساری دفاع كند، تا نيست و نابود نشود و با فراز و نشيبهای فراوان همچنان بماند در اين گردش طولانی و پر افت و خيز اين مسئوليت و سيادت تاريخی به عنوان ميراث همچنان حفظ كند و مركز اصيل طبرستان بماند.»
فرهنگ جغرافیایی ایران پوشینهی ۳ صفحهی ۳۲۵: نام يكي از دهستانهای چهارگانه شهرستان ساری است كه جنگلهای انبوه دارد. آب آنجا از چشمهسارها و محصول آن غله، ديمی، ارزن، لبنيات و عسل است. زارعت برنج هم در برخی از قراء معمول است. اين دهستان ۵۴ آبادی و در حدود ۱۵ هزار تن سكنه دارد. قراء مهم آن عبارتندداز: پابند، ارم، كچب محله، پوروا، متكازين ، ولامده و آكرد.
جغرافیای طبیعی کیهان : هزارجريب ناحيهای است كوهستانی در مازندران كه از مشرق به شاهكوه، از مغرب به ساری و سوادكوه و از جنوب به سمنان و از شمال به اشرف محدود است. رود نيكا در شمال آن از مشرق به مغرب جاری است و قسمت عليای رود تجن از مركز آن میگذرد و آن را به دو قسمت دودانگه و چهاردانگه تقسيم مي نمايند.
برچسب:
نویسنده: ehsan